RBSE Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

RBSE Solutions for Class 7 Sanskrit

Rajasthan Board RBSE Class 7 Sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

RBSE Class 7 Sanskrit संस्कृतदिवसः पाठ्य-पुस्तक के प्रश्नोत्तर

प्रश्न 1.
निम्नलिखितपदानाम् उच्चारणं कुरुतइत्यादीनि संस्कृतदिवसः पूर्णिमायां बन्धोत्सवः रक्षाबन्धनोत्सवस्य प्रतियोगिताः गौरवम् अस्तित्वम्
उत्तरम्:
[नोट – उपर्युक्त शब्दों का शुद्ध उच्चारण अपने अध्यापकजी की सहायता से कीजिए।]

प्रश्न 2.
एकपदेन उत्तरत –
(क) श्रावणपूर्णिमायां कः उत्सवः भवति ?
उत्तरम्:
रक्षाबन्धनोत्सवः।

(ख) आचार्याः शिष्याणां हस्तेषु किं बध्नन्ति ?
उत्तरम्:
रक्षासूत्राणि।

(ग) वेदाः कया भाषया लिखिताः सन्ति ?
उत्तरम्:
संस्कृतभाषया।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

(घ) प्रतियोगिताः कुत्र आयोजनीयाः ?
उत्तरम:
समाजे।

(ङ) अस्माकं भारतीयानां गौरवं किम् ?
उत्तरम्:
संस्कृतम्।

प्रश्न 3.
एकवाक्येन उत्तरत –
(क) संस्कृतसप्ताहस्य आचरणं कदा भवति ?
उत्तरम्:
संस्कृ तदिवसानन्तरं सप्ताहं यावत् संस्कृतसप्ताहस्य आचरणं भवति।

(ख) संस्कृतसप्ताहे के कार्यक्रमाः भवन्ति ?
उत्तरम्:
संस्कृतसप्ताहे कथाकथनम्, श्रुतिलेखः, गीतप्रतियोगितादयः कार्यक्रमाः भवन्ति।

(ग) संस्कृतदिवसे केषां सम्मानः भवति?
उत्तरम्:
संस्कृतदिवसे संस्कृतविदुषां सम्मानः भवति।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

(घ) आवां केन सम्भाषणं कुर्वः ?
उत्तरम्:
आवां संस्कृतेन सम्भाषणं कुर्वः।

(ङ) पूर्वं कुत्र अध्ययनं भवति स्म ?
उत्तरम्:
पूर्वं गुरुकुलेषु अध्ययनं भवति स्म।

प्रश्न 4.
सुसङ्गतपदानि मेलयत –
(क) दीपावली – श्रावणपूर्णिमा
(ख) रक्षाबन्धनम् – कार्तिकामावस्या
(ग) गीताजयन्ती – भाद्रपदकृष्णाष्टमी
(घ) कृष्णजन्माष्टमी – मार्गशीर्षशुक्लएकादशी
(ङ) श्रीगणेशचतुर्थी – भाद्रपदशुक्लचतुर्थी
उत्तरम्:
(क) दीपावली – कार्तिकामावस्या
(ख) रक्षाबन्धनम् – श्रावणपूर्णिमा
(ग) गीताजयन्ती – मार्गशीर्षशुक्लएकादशी
(घ) कृष्णजन्माष्टमी – भाद्रपदकृष्णाष्टमी
(ङ) श्रीगणेशचतुर्थी – भाद्रपदशुक्लचतुर्थी

प्रश्न 5.
मञ्जूषातः पदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयतशोभायात्रा, जयतु संस्कृतम्, पूर्णिमा, संस्कृतवाक्यैः, आचार्याः
(क) श्रावणमासस्य ………… तिथौ संस्कृतदिवसः भवति।
(ख) अहं प्रातः ………… इति उद्घोषवाक्यं श्रुतवान्।
(ग) ……… शिष्याणां हस्तेषु रक्षासूत्राणि बध्नन्ति स्म।
(घ) संस्कृतदिवसे ………… जनाः अभिवादनं चर्चा च कुर्वन्ति।
(ङ) ………….. तु करणीया एव।
उत्तरम्:
(क) श्रावणमासस्य पूर्णिमातिथौ संस्कृतदिवसः भवति।
(ख) अहं प्रातः ‘जयतु संस्कृतम्’ इति उद्घोषवाक्यं श्रुतवान्।
(ग) आचार्याः शिष्याणां हस्तेषु रक्षासूत्राणि बध्नन्ति
(घ) संस्कृतदिवसे संस्कृतवाक्यैः जनाः अभिवादनं चर्चा च कुर्वन्ति।
(ङ) शोभायात्रा तु करणीया एव।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

प्रश्न 6.
चित्राधारेण पञ्चमीविभक्तेः रूपाणि जानीत रिक्तस्थानानि च पूरयत –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः - 2
बालकः वृक्षात् पतति।


आनं शाखायाः पतति।
उत्तरम्:
यथा –
वृक्षः – वृक्षात्
हस्तः, – हस्तात्
आकाशः – आकाशात्

गृहम् – गृहात्
मन्दिरम् – मन्दिरात्
यानम् – यानात्

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

यथा –
शाखा – शाखायाः
माला – मालायाः
चन्द्रिका – चन्द्रिकायाः

कूपी – कूप्या:
जननी – जनन्याः
नगरी – नगर्याः

प्रश्न 7.
कोष्ठके प्रदत्तशब्दस्य समुचितरूपं संयोज्य वाक्यानि वदत।
(क) जलम् ……….. पतति। (आकाशः)
(ख) कृषकः ……….. आगच्छति। (क्षेत्रम्)
(ग) महिला ………… आगच्छति। (नदी)
(घ) …………… फलानि पतन्ति। (वृक्षः)
(ङ) वस्त्राणि ……… पतन्ति। (कपाटिका)
उत्तरम्:
(क) जलम् आकाशात् पतति।
(ख) कृषकः क्षेत्रात् आगच्छति।
(ग) महिला नद्याः आगच्छति।
(घ) वृक्षात् फलानि पतन्ति।
(ङ) वस्त्राणि कपाटिकायाः पतन्ति।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

प्रश्न 8.
रिक्तस्थानानि पूरयत।
उत्तरम्:
यथा –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः- 8
यथा –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः- 9
यथा –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः- 10
यथा –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः- 11

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

प्रश्न 9.
एतेषु वाक्येषु रेखांकितपदानां द्विवचने बहुवचने च प्रयोगं कृत्वा वाक्यानि रचयत
उत्तरम्:
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः - 4

योग्यता-विस्तारः
1. नोट-संस्कृत भाषा के सम्यग् ज्ञान के लिए पाठ्यपुस्तक के निर्देशानुसार कार्य स्वयं कीजिए।
2. पञ्चमीविभक्तेः सर्वनामशब्दरूपाणि अपि जानीम-(अभ्यासार्थ पञ्चमी विभक्ति के सर्वनाम शब्दों के रूप जानते हैं)
पुँल्लिङ्गे नपुंसकलिङ्गे च –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः - 5
स्त्रीलिङ्गे –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः - 6
त्रिषु लिङ्गेषु –
RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः- 7

RBSE Class 7 sanskrit संस्कृतदिवसः अन्य महत्त्वपूर्ण प्रश्नोत्तर

RBSE Class 7 sanskrit संस्कृतदिवसः वस्तुनिष्ठ

प्रश्ना 1.
‘संस्कृतदिवसः’ इति पाठस्य क्रमः अस्ति –
(क) द्वितीयः
(ख) पञ्चमः
(ग) तृतीयः
(घ) सप्तमः।
उत्तरम्:
(ग) तृतीयः

प्रश्ना 2.
‘अस्माकम्’ पदे विभक्तिः अस्ति –
(क) षष्ठी
(ख) तृतीया
(ग) सप्तमी
(घ) द्वितीया।
उत्तरम्:
(क) षष्ठी

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

प्रश्ना 3.
‘इयम् अस्माकं पूर्वजानां अपि भाषा अस्ति’-अत्र अव्ययपदम् अस्ति –
(क) भाषा
(ख) इयम्
(ग) अस्माकं
(घ) अपि।
उत्तरम्:
(घ) अपि।

प्रश्ना  4.
‘भविष्यति’-पदे लकारः अस्ति –
(क) लट्लकारः
(ख) लृट्लकारः
(ग) लङ्लकारः
(घ) लोट्लकारः।
उत्तरम्:
(ख) लृट्लकारः

कोष्ठकेभ्यः समुचितं पदं चित्वा रिक्त-स्थानानि पूरयत –

  1.  ……… मासस्य पूर्णिमायां संस्कृतदिवसः आचर्यते। (कार्तिक, श्रावण, माघ)
  2. वयं रक्षाबन्धनोत्सवम् ……….। (आचरामः, आचरावः, आचरन्ति)
  3. स्थाने स्थाने समारोहाः ………. (भवति, भवन्ति, भवसि)
  4. ………… सर्वं तु करणीयमेव। (एतत्, एषः, एषा)

उत्तरम्:

  1. श्रावण
  2. आचरामः
  3. भवन्ति
  4. एतत्।

RBSE Class 7 sanskrit संस्कृतदिवसः  अतिलघूत्तरात्मकप्रश्नाः

एकपदेन उत्तरत

प्रश्न 1.
गुरुणां हस्तेषु रक्षासूत्राणि के बध्नन्ति स्म ?
उत्तरम्:
शिष्याः।

प्रश्न 2.
अस्माकं पूर्वजानां का भाषा आसीत् ?
उत्तरम्:
संस्कृतभाषा।

प्रश्न 3.
संस्कृतदिवसे केषां सम्मानकार्यक्रमाः भवन्ति ?
उत्तरम्:
संस्कृतविदुषाम्।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

पूर्णवाक्येन उत्तरत

प्रश्न 1.
प्राचीनकाले गुरुकुलेषु कदा अध्ययनस्य आरम्भः भवति स्म?
उत्तरम्:
प्राचीनकाले गुरुकुलेषु श्रावणपूर्णिमादिने अध्ययनस्य आरम्भः भवति स्म।

प्रश्न 2.
संस्कृतदिवसे अपरः उत्सवः कः भवति ?
उत्तरम्:
संस्कृतदिवसे अपर: उत्सवः रक्षाबन्धनं भवति।

प्रश्न 3.
अद्य आरभ्य वयं केन सम्भाषणं कुर्मः ?
उत्तरम्:
अद्य आरभ्य वयं संस्कृतेन सम्भाषणं – कुर्मः।

प्रश्न 4.
संस्कृतं केषां गौरवम् अभिज्ञानं च अस्ति ?
उत्तरम्:
संस्कृतं भारतीयानां गौरवम् अभिज्ञानं च अस्ति।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

पाठ-परिचय:
प्रस्तुत पाठ में मित्रों के वार्तालाप के माध्यम से संस्कृत-दिवस का परिचय देते हुए उसके महत्त्व को बतलाया गया है। प्रतिवर्ष श्रावण माह की पूर्णिमा को रक्षा-बन्धन के दिवस ही ‘संस्कृत-दिवस’ मनाया जाता है, क्योंकि प्राचीनकाल में इसी दिन से वेदाध्ययन प्रारम्भ होता था। वर्तमान में इस अवसर पर संस्कृत-भाषा के प्रचार-प्रसार हेतु विविध कार्यक्रम आयोजित किये जाते हैं।

पाठ के कठिन-शब्दार्थ
BSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

पाठ का हिन्दी-अनुवाद एवं पठितावबोधन

(1) धीरजः-
भोः मित्र! अद्य अहं प्रभाते “जयतु संस्कृतं जयतु भारतम्””संस्कृतभाषा अस्माकं भाषा” इत्यादीनि उद्घोषवाक्यानि श्रुतवान्। किम् इदम्। के कृतवन्त किमर्थं कृतवन्त:।इतिविस्तरेण वद।

जयेश:
किं भवान् न जानाति ? अद्य संस्कृतदिवसः।श्रावणमासस्य पूर्णिमायां तिथौ संस्कृतदिवसः आचर्यते। अस्मिन् एव दिने रक्षा-बन्धनोत्सवःअपि भवति।

धीरजः
संस्कृतदिवसस्य रक्षाबन्धनोत्सवस्य च मध्ये कोऽपि सम्बन्धः अस्ति किम् ?

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

जयेश:
आम् अस्ति। प्राचीनकाले श्रावणपूर्णिमादिने गुरुकुलेषु अध्ययनस्य आरम्भः भवति स्म। अत्र गुरवः शिष्याणां हस्तेषु शिष्याश्च गुरुणां हस्तेषु रक्षासूत्राणि बध्नन्ति स्म। परस्परं रक्षाकामनाञ्च कुर्वन्ति। तदा आरभ्य अस्मिन् दिने वयं रक्षाबन्धनोत्सवम् आचरामः।

हिन्दी-अनुवाद
धीरज:
हे मित्र! आज मैंने सुबह “संस्कृत की जय हो, भारत माता की जय हो”, “संस्कृत भाषा हमारी भाषा है” इत्यादि नारे सुने थे। यह क्या है ? कौन कर रहे थे ? किसलिए कर रहे थे ? यह विस्तार से बताओ।

जयेश:
क्या आप नहीं जानते हो ? आज संस्कृतदिवस है। श्रावण माह की पूर्णिमा तिथि को संस्कृत दिवस मनाया जाता है। इसी दिन रक्षाबन्धन का उत्सव भी होता है।

धीरज:
संस्कृत-दिवस और रक्षा-बन्धन उत्सव के मध्य में क्या कोई सम्बन्ध है ?

जयेश:
हाँ, है। प्राचीन काल में श्रावण माह की पूर्णिमा के दिन गुरुकुलों में अध्ययन का आरम्भ होता था। यहाँ गुरु शिष्यों के हाथों में तथा शिष्य गुरुओं के हाथों में रक्षा-सूत्र बाँधते थे और आपस में रक्षा की कामना करते थे। तभी से आरम्भ होकर इस दिन हम सब रक्षाबन्धन के उत्सव को मनाते हैं।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

पठितावबोधनम् –
निर्देशः-उपर्युक्तं वार्तालापं पठित्वा यथानिर्देशं प्रश्नान्
उत्तरत:
प्रश्ना :
(क) एकपदेन उत्तरत –
(i) श्रावणमासस्य पूर्णिमायां कः दिवसः आचर्यते ?
(ii) प्राचीनकाले गुरवः केषां हस्तेषु रक्षासूत्राणि बध्नन्ति स्म ?
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
(i) प्राचीनकाले गुरुकुलेषु कदा अध्ययनस्य आरम्भः भवति स्म ?
(ii) कस्मिन् दिने वयं रक्षाबन्धनोत्सवम् आचरामः ?
(ग) ‘तिथौ’-इत्यत्र का विभक्तिः, किञ्च वचनम् ?
(घ) ‘कृतवन्तः’-अत्र प्रत्ययः कः ?
(ङ) ‘शिष्याश्च’-इत्यस्य पदस्य सन्धिविच्छेदं कुरुत।
उत्तरम्:
(क) (i) संस्कृतदिवसः।
(ii) शिष्याणाम्।
(ख) (i) प्राचीनकाले गुरुकुलेषु श्रावणपूर्णिमादिने अध्ययनस्य आरम्भः भवति स्म।
(ii) श्रावणपूर्णिमादिने वयं रक्षाबन्धनोत्सवम् आचरामः।
(ग) सप्तमी, एकवचनम्।
(घ) क्तवतु।
(ङ) शिष्याः + च।

(2) इन्देशः
साधु, उक्तं त्वया। किन्तु अस्मिन् दिने संस्कृतदिवसः कथम्?
जयेश:
पूर्वं सर्वे अध्ययनस्य आरम्भे वेदाध्ययनम् एव कुर्वन्ति स्म। वेदास्तु संस्कृतेन एव लिखिताः सन्ति। अतः संस्कृतस्य आरम्भकारणात् एतद् दिनं ‘संस्कृतदिवसः’ इति मन्यते।

इन्द्रेशः
तर्हि अस्मिन् दिने किम् किम् आयोजनं भवति।

जयेश:
अत्र प्रातः बालाः मिलित्वा उद्घोषवाक्यानि वदन्तः वीथिषु प्रभाते भ्रमणं कुर्वन्ति। संस्कृतवाक्यैः अभिवादनं चर्चा च कुर्वन्ति। स्थाने स्थाने समारोहाः भवन्ति। संस्कृतविदुषां सम्मानकार्यक्रमाः भवन्ति। विद्यालयेषु श्लोकपाठप्रतियोगिता, नाटकप्रतियोगिता, प्रश्नमञ्चः, कथाकथनम्, श्रुतिलेखः, गीतप्रतियोगिता इत्यादयः प्रतियोगिताः भवन्ति। यदा एते कार्यक्रमाः सप्ताहं यावत् भवन्ति स
संस्कृतसप्ताहः उच्यते।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

हिन्दी-अनुवाद
इन्द्रेश:
ठीक कहा है तुमने। किन्तु इस दिन संस्कृतदिवस कैसे ?

जयेश:
पहले सभी अध्ययन के आरम्भ में वेदों का अध्ययन ही करते थे। वेद तो संस्कृत में ही लिखे गये हैं। इसलिए संस्कृत का आरम्भ होने के कारण इस दिन को ‘संस्कृत-दिवस’ के रूप में मनाया जाता है।

इन्देश:
तो इस दिन क्या-क्या आयोजन होते हैं।

जयेश:
इस दिन सुबह बालक मिलकर नारे (उद्घोषवाक्य) बोलते हुए गलियों में प्रात:काल भ्रमण करते हैं। संस्कृत वाक्यों से अभिवादन और चर्चा करते हैं। जगहजगह समारोह होते हैं। संस्कृत के विद्वानों के सम्मान के कार्यक्रम होते हैं। विद्यालयों में श्लोक-पाठ प्रतियोगिता, नाटक-प्रतियोगिता, प्रश्नोत्तरी, कथा-कथन, श्रुतिलेख, गीतप्रतियोगिता आदि प्रतियोगिताएँ होती हैं। जब ये कार्यक्रम एक सप्ताह (सात दिन) तक होते हैं, वह ‘संस्कृतसप्ताह’ कहा जाता है।

पठितावबोधनम् –
निर्देशः
उपर्युक्तं वार्तालापं पठित्वा यथानिर्देशं प्रश्नान्
उत्तरत –
प्रश्नाः
(क) एकपदेन उत्तरत –
(i) पूर्वं सर्वे अध्ययनस्य आरम्भे किम् कुर्वन्ति स्म ?
(ii) वेदाः केन एव लिखिताः सन्ति ?
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
(i) संस्कृतदिवसे बालाः कानि वदन्तः वीथिषु भ्रमन्ति ?
(ii) संस्कृतदिवसे केषां सम्मानकार्यक्रमाः भवन्ति ?
(ग) ‘वेदाध्ययनम्’ इति पदस्य सन्धिविच्छेदं कुरुत।
(घ) ‘मिलित्वा’ इति पदे कः प्रत्ययः ?
(ङ) ‘कुर्वन्ति’ इत्यत्र कः लकारः ?
उत्तरम्:
(क) (i) वेदाध्ययनम्। (ii) संस्कृतेन।
(ख) (i) संस्कृतदिवसे बालाः उद्घोषवाक्यानि वदन्तः वीथिषु भ्रमन्ति।
(ii) संस्कृतदिवसे संस्कृतविदुषां सम्मानकार्यक्रमाः भवन्ति।
(ग) वेद + अध्ययनम्।
(घ) क्त्वा।
(ङ) लट्लकारः।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

(3) सुधीर:
एताः प्रतियोगिताः सर्वेषु विद्यालयेषु भवन्ति किम् ?
जयेश:
आम्। इन्द्रेश:-तेन तु छात्राणां मध्ये एव जागरूकता भवति। संस्कृतं प्रति समाजे कथम् अनुरागः भवेत्।

धीरजः
तदर्थं वयं एताः प्रतियोगिताः च समाजेऽपि आयोजयाम, तदा तेऽपि सहभागिनः जागरूकाश्च भविष्यन्ति। शोभायात्रा तु करणीया एव।

इन्द्रेश:
मित्र! एतत् सर्वं तु करणीयमेव। अद्य आरभ्य संस्कृतेन सम्भाषणं कुर्वः। तेन एषा भाषा सरला अस्ति, सरसा अस्ति अस्माकं च भाषा अस्ति। इति सर्वेषां मनसि भावः भविष्यति।

धीरजः
आम्। बन्धो! संस्कृतम् अस्माकं भारतीयानां गौरवम् अभिज्ञानं च अस्ति। संस्कृतेन विना अस्माकं भारतीयानां किम् अस्तित्वम् ?

इन्देश:
इयम् तु अस्माकं पूर्वजानां अपि भाषा अस्ति।

सुधीर:
आम् सत्यम्। जयेश:-सत्यमेव।

इन्देशः
तर्हि तत्र अम्बेडकरसभागारे संस्कृतसप्ताह कार्यक्रमः प्रचलति तत्र चलावः।आम् चलावः।

हिन्दी-अनुवाद
सुधीर-क्या ये प्रतियोगिताएँ सभी विद्यालयों में होती हैं ?

जयेश:
हाँ।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

इन्द्रेश:
उससे तो छात्रों के मध्य में ही जागरूकता होती है। संस्कृत के प्रति समाज में किस प्रकार प्रेम होवे?

धीरज:
उसके लिए हम इन प्रतियोगिताओं को समाज में भी आयोजित करें, तब वे भी सहभागी और जागरूक होंगे। शोभा यात्रा तो करनी ही चाहिए।

इन्द्रेश:
हे मित्र! यह सब तो करना ही चाहिए। आज से लेकर हम दोनों संस्कृत में ही संभाषण (बातचीत) करते हैं। उससे यह भाषा सरल है, सरस है और हमारी भाषा है, यह भावना सभी के मन में होगी।

धीरज:
ठीक है। हे बन्धु! संस्कृत हम भारतीयों का गौरव और पहचान है। संस्कृत के बिना हम भारतीयों का क्या अस्तित्व है।

इन्द्रेश:
यह तो हमारे पूर्वजों की भी भाषा है। सुधीर-हाँ ठीक है। जयेश-सही है।

इन्देश:
तो वहाँ अम्बेडकर सभागार में संस्कृतसप्ताह का कार्यक्रम चल रहा है, वहाँ चलते हैं। हाँ चलते हैं।

पठितावबोधनम् –
निर्देश:
उपर्युक्तं वार्तालापं पठित्वा यथानिर्देशं प्रश्नान् उत्तरतप्रश्ना :
(क) एकपदेन उत्तरत –
(i) भारतीयानां गौरवम् अभिज्ञानं च किम् अस्ति ?
(ii) संस्कृतसप्ताहकार्यक्रमः कुत्र प्रचलति ?
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत –
(i) केन विना अस्माकं भारतीयानाम् अस्तित्वं नास्ति?
(ii) समाजे संस्कृतकार्यक्रमैः जनाः कीदृशाः भविष्यन्ति ?
(ग) ‘अनुरागः’ इति कर्तृपदस्य क्रियापदं किम् ?
(घ) ‘सर्वेषाम्’ इत्यत्र का विभक्तिः किञ्च वचनम् ?
(ङ) ‘सत्यमेव’ इत्यस्य सन्धिविच्छेदं कुरुत।
उत्तरम्:
(क) (i) संस्कृतम्।
(ii) अम्बेडकरसभागारे।
(ख) (i) संस्कृतेन विना अस्माकं भारतीयानाम् अस्तित्वं नास्ति।
(ii) समाजे संस्कृतकार्यक्रमैः जनाः सहभागिनः जागरूकाश्च भविष्यन्ति।
(ग) भवेत्।
(घ) षष्ठी, बहुवचनम्।
(ङ) सत्यम् + एव।

RBSE Solutions for Class 7 sanskrit Chapter 3 संस्कृतदिवसः

Leave a Comment